Οι Σερβιώτισσες παλιές γυναίκες δεν είχαν «στασιό» ποτέ και πουθενά.

Δούλευαν ολοχρονίς, χωρίς σταματημό «ούτε για να πάρουν μια ανάσα!»

 Όλες οι γυναίκες της Γορτυνίας μετά τις σκληρές δουλειές στα χωράφια και στο νοικοκυριό τού σπιτιού

έστηναν τους αργαλειούς και ύφαιναν όλα τα σκουτιά (ρούχα) της φαμελιάς τους!

Βασίλειος Κων/ντή Σχίζας.
Μέλος της Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών. 

Σε παλιότερα χρόνια, πριν τις 10ετίες του 1950 και -60, όταν τα κορίτσια στου Σέρβου και στα άλλα γύρω χωριά, έφθαναν πάνω – κάτω στην ηλικία των 12 χρονών, η πρώτη φροντίδα των μανάδων τους ήταν να μεριμνήσουν για την προίκα τους. Δουλειές λοιπόν ξανοίγονταν των ηρωίδων γυναικών της Γορτυνίας, οι οποίες δεν είχαν «στασιό» (σταματημό)... ποτέ. Το χειμώνα με τους αργαλειούς και τον άλλο καιρό με εξωτερικές δουλειές.

Αργαλειός σε έκθεση μουσείου λαϊκής τέχνης

Τα αρσενικά παιδιά στην ίδια ηλικία ταξίδευαν με τους μαστόρους πετράδες και έτσι βοηθούσαν κι αυτά την οικογένεια να «σπρώξει» (παντρέψει) το κορίτσι. Ήταν εκείνα τα χρόνια το χωριό Σέρβου όπως και τα γύρω χωριά με πρώτο τα Λαγκάδια, μαστοροχώρια με ξακουστούς μαστόρους πετράδες που άφησαν οικοδομήματα θαυμαστά και πλούτο λαϊκού πολιτισμού.

Συνοικισμός 12 σπιτιών, που διοικητικά ανήκει στο Δημοτικό Διαμέρισμα Σέρβου και μέσω αυτού στο Δήμο Ηραίας. Χτισμένος στη νότια πλαγιά του βουνού, βρίσκεται σε υψόμετρο 800 μέτρων, δυτικά του Σέρβου σε απόσταση (σε ευθεία γραμμή) 2,8 χιλιόμετρα.

Η εκκλησία του Αγίου Κωνσταντίνου, χτισμένη με πελεκητές πέτρες, καλοσυντηρημένη από την ευλάβεια των λιγοστών κατοίκων, βρίσκεται στο επάνω μέρος του οικισμού. Στον περίβολο του, μια τεράστια δρυς (το δέντρο όπως το αποκαλούν οι Αραπαίοι) σηκώνει σε ένα από τα κλαριά του και την καμπάνα του χωριού.

Η εκκλησία του Αγίου Κωνσταντίνου στους Αράπηδες είναι χτισμένη στην επάνω μεριά του οικισμού, στο σημείο που παλαιότερα περνούσε το μονοπάτι που ερχόταν από το Σέρβου και πήγαινε προς Λυσσαρέα ή Κοκκινοράχη. Μετά τη διάνοιξη του αμαξιτού δρόμου το μονοπάτι αυτό αχρηστεύθηκε και πλέον η εκκλησία συνδέεται με το δρόμο με διακλάδωση από το ρέμα του Σκόζα.

Πρόκειται για  ένα καλοσυντηρημένο γραφικό εκκλησάκι με ξύλινη επικλινή στέγη. Το σχήμα του είναι κατά βάση παραλληλόγραμμο, έχει όμως από μία κόγχη σε κάθε επιμήκη πλευρά, ώστε αποκτά σχήμα σταυροειδές. Η κόγχη της νότιας πλευράς φέρει την κυρία είσοδο, χτισμένη με ωραίες πελεκητές πέτρες.

Ρ ο υ σ ά λ ι α

(Κόλλυβα-Κολλυβάδες-Τρισάγια-Μνημόσυνα-Ψυχοσάββατα… ξηροφαγία).

Βασίλειος Κων/ντή Σχίζας.  

Tο Μ. Ψυχοσάββατο της Πεντηκοστής το λένε του Ρουσαλιού ή Ρουσαλιών(ε),

επειδή οι ψυχές επιστρέφουν στον  Άδη

και διακατέχονται από μεγάλη λύπη, όπως και οι εν ζωή οικείοι τους. 

Ο λαός μας ενέπλεξε με ποιητικό τρόπο

αυτή τη λύπη με λόγια ως εξής: 

Όλα τα Σάββατα να παν,

να παν και να γυρίσουν.

Το Σάββατο τού Ρουσαλιού

   να πάει να μη γυρίσει

Χ. Ι. Μαραγκός. 

Με την ευκαιρία του εορτασμού του Αγίου Κωνσταντίνου, πολιούχου των Αραπαίων, είχα τη χαρά να επισκεφτώ το συνοικισμό του χωριού μας Σέρβου, και να συμμετέχω στις εκδηλώσεις, που είχαν προγραμματιστεί. Παράλληλα θεώρησα χρέος μου να γράψω ένα σχετικό άρθρο, και να το αναρτήσω στην ιστοσελίδα του Συνδέσμου Σερβαίων servou.gr, μαζί με αρκετές φωτογραφίες, από το εξαιρετικό παραδοσιακό αυτό πανηγύρι. Εκτός από το ρόλο του «πανηγυριώτη» (έτσι έλεγαν στα παιδικά μας χρόνια –και όχι μόνο- όσους πήγαιναν στα πανηγύρια) είχα επιπλέον και τη χαρά να επισκεφθώ την ιστορική βρύση του χωριού, που πρόσφατα ανακαινίστηκε, και κοσμεί πλέον όλη την περιοχή.

Πρόκειται για μια εξαιρετική δουλειά ανακατασκευής της παλιάς βρύσης, με αγάπη, επιμέλεια και μεράκι, από τους ίδιους τους Αραπαίους, χωρίς καμία κρατική ή άλλη συλλογική βοήθεια.

Πρωτομάστορας, σχεδιαστής και εκτελεστής του έργου ήταν ο δεξιοτέχνης Αραπαίος Γιάννης Ν. Χρονόπουλος

Στην πλαγιά της Μπρίνιας, δυτικά από το Μηλιάνθη και ανατολικά της Δρυμίνας, κάτω από τα χωράφια της Ντίσιλης είναι μια σειρά από βράχους. Μέσα σε αυτούς τους βράχους υπάρχουν δύο σπηλιές, που λέγονται

"του Ασίκη οι σπηλιές".

Είναι αρκετά μεγάλες. Η μία έχει βάθος περίπου 5 μέτρων, άλλο τόσο πλάτος και αρκετό ύψος. Η δεύτερη έχει περίπου το ίδιο βάθος και πλάτος αλλά μικρότερο ύψος. Τα δάπεδο τους είναι σχετικά επίπεδο.